АСТАНА ШАҺАРЫ ТУРАЛЫ ДӘРІС!
АСТАНА ШАҺАРЫ ТУРАЛЫ ДӘРІС!
Бүгін, 8 шілдеде Ұлттық академиялық кітапхананың М.Мақатаев залында Тілдерді дамыту және архив ісі басқармасы мен Қазақстан Жазушылар одағы Астана қалалық филиалының «Қаламгер ұстаханасы» жобасы аясында белгілі қаламгер, Мемлекеттік сыйлықтың иегері, IV сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты Алдан Зейноллаұлы Смайылмен дәріс өтті. «Жазушы және Елорда тарихы» атты дәрісті ҚР Жазушылар одағы Астана қалалық филиалының төрағасы Бауыржан Бабажанұлы жүргізді. Өздері өмір сүріп жатқан Елорда қаласының тарихымен танысуға ҚР Жазушылар одағының мүшелерімен қатар Астана қалалық ардагерлер Кеңесі төрағасының орынбасары Мұрат Спанқұлұлы бастаған бір топ ардагерлер қатысты.
Алдан Зеноллаұлы өз сөзін сонау бір өткендегі тарих беттерінен бастады. Қарағанды өлкесінің тумасы болғандықтан осы маңайды зерттегенін жасырмады. Ақмоланы бұрынғы кезеңдердегі жер ерекшелігіне, бастан өткерген тарихына терең үңілді. Баяғыда осынау мекенде өмір кешкен ата-бабалар шежіресі де сөзге арқау болды.
Бұдан соң жазушы өзі зерттеген, ғалымдар мен оқымыстылардың архивтегі құжаттарына сүйене отырып Ақмола, Қараөткел туралы жазған шығармаларына тоқталды. Олар: «Астана ғасырлары», «Тарих таңдаған Астана», «Астана. ХIV – ХIXғғ. өлке мен Астана тарихы». Өзінің еш жалықпай архивтерден, кітапханалардан тапқан құнды материалдарын атап өтті.Астана қаласының тарихын егжейлі- тегжейлі жеткізген жазушыға, зерттеушіге жиналған жұртшылық дән риза болды. Алдан ақсақалдың аузынан көпшілік біле бермейтін кейбір қызықты да тарихи деректер көпшілікке үлкен әсер қалдырды.
Алдан Зейноллаұлы - Астана қаласының қалыптасуы мен көркейюінің куәгері. Сонымен қатар ол осы қаланың қалыптасуына және көркейюіне үлесін қосқан жандардың бірі және бірегейі. Өз өмірі мен атқарған істері арқылы жастарға үлгі-өнеге болатын, еліміздің тәуелсіздікке жету жолында атқарған іс-шаралардың бас-қасында болған адамның өмірі қашанда қызғылықты.
Жиналған қауым асыл адамға берген ұлағатты дәрісі үшін алғыс айтып тарасты.
Баянды ӘЛПИ, ҚР Жазушылар одағының мүшесі,
Алматы ауданы арлагерлер Кеңесі медиатобының жетекшісі
ИСТОРИЯ ЕЛОРДЫ СЛОВАМИ ПИСАТЕЛЯ 8 июля в Национальной академической библиотеке РК состоялась встреча с известным писателем, лауреатом Государственной премии Казахстана Алданом Смайылом. Прозаик выступил с лекцией «Писатель и история Елорды». В зале имени Мукагали Макатаева собрались столичные ветераны, писатели, литераторы, творческая интеллигенция. Мероприятие организовано Управлением по развитию языков и архивного дела Астаны, Астанинским филиалом Союза писателей Казахстана в рамках проекта «Мастерская писателя».
По словам Алдана Смайыла, при поддержке столичного акимата реализован масштабный литературный проект. По инициативе и под непосредственным руководством А.Смайыла издана долгосрочная серия «Библиотека писателей Астаны». Многотомник древней и современной истории Астаны насчитывает 12 томов. В 2006 году увидели свет первые две книги. Одна из них – «Астана. История столицы и края 17-19 вв.» содержит богатейший материал об истории степного края. Составитель сборника провел колоссальную исследовательскую работу. Вступительный очерк содержит краткую аннотацию книги со ссылками на известных исследователей, ученых, чьи бесценные труды вошли в книгу. Особенность издания, пожалуй, заключается в том, что наряду с интереснейшим историческим материалом оно содержит ценную информацию о научно-исследовательской работе, которая ведется учеными в Астане.
В Антологию писателей Астаны вошли произведения известных мастеров слова республики и молодых авторов. В двух томах отражены история становления города, третий том – сборник песен и стихов о столице, 4 книга называется «Архитектура Астаны», в подготовке которой участвовали архитекторы города. Была утверждена редакционная коллегия. В работе заседаний 2006 года участвовали известные литераторы Абиш Кекилбай, Шерхан Муртаза, Фариза Онгарсынова, Анес Сарай, Рымгали Нургали и др. Вниманию мэтров отечественной литературы была представлена книга из серии «Библиотека писателей Астаны» – «Астана – казактын шанырак каласы». Сборник содержит ряд глав о важных исторических моментах в процессе становления молодой столицы, о личностях, сыгравших в этом деле судьбоносную роль. Тогда еще говорили, что Астана станет мегаполисом, культурным ядром Казахстана, городом с богатым духовным наследием. В связи с этим подчеркивалась особая роль долгосрочного литературного проекта «Библиотека писателей Астаны».
В ходе встречи в НАБ РК Алдан Смайыл рассказал о непростом времени становления, о соратниках и сподвижниках, какими усилиями приходилось преодолевать бюрократические барьеры 90-х годов. Будучи главным редактором областной газеты «Караоткел», вместе с коллегами-журналистами он поднимал самые актуальные проблемы. В то время новое издание стало событием в культурной жизни областного центра. В середине 80-х годов острые публикации о независимости стали прорывом в казахской журналистике. В республиканской и местной печати появился ряд материалов, основанных на достоверных фактах. По словам спикера, поддержку по размещению статей на злободневные темы оказал писатель Шерхан Муртаза. Глубокие по сути, актуальные по содержанию, публикации давали интеллигенции пищу для размышления.
Раздумья писателя Алдана Смайыла о народе, нации, языке и культуре воплотились в реальные дела. 10 мая 1990 года в Целинограде создается казахское общество «Тил жане мадениет», председателем избирается А. Смайыл. За сравнительно небольшой срок общество занялось возрождением казахского языка. Затем в городе были открыты Казахский музыкально-драматический театр, казахская музыкальная школа, построены новое здание единственной школы с казахским языком обучения и мечеть. Имя Кажымукана присвоено родному аулу палуана. 12 тысяч подписей было собрано, чтобы вернуть городу его историческое название Акмола. Филиалы казахского общества появились повсеместно.
Раиса АГИБАЕВА, руководитель медиагруппы
Совета ветеранов Астаны